Απορίας άξιον, πώς μια χώρα όπως η Ιταλία που οι τέχνες γνώρισαν μεγάλη άνθιση από τον 16ο αιώνα και μετά, έχουν παρουσιάσει σχετικά λίγα progressive rock συγκροτήματα, με κορυφαίο τους Premiata Forneria Marconi, για συντομία PFM.
ΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ
Τις ρίζες τους τις βρίσκουμε βαθιά στο χρόνο, στο 1966, όταν οι Franco Mussida (κιθάρες, φωνητικά), Flavio Premoli (πλήκτρα), Luciano Dovesi (μπάσο) και ο Franz Di Cioccio (ντραμς, φωνητικά), εργαζόντουσαν σαν session μουσικοί, παίζοντας σε συναυλίες αλλά και σε ηχογραφήσεις των Lucio Battisti, Mina, Adriano Celentano και Fabrizio De André. Δεν άργησαν να καταλάβουν ότι μπορούσαν να πετύχουν κάτι παίζοντας μαζί και το 1968 σχημάτισαν τους Quelli, που κυκλοφόρησαν ένα ομώνυμο το άλμπουμ και αρκετά singles.
Με τη μουσική να αλλάζει, οι Quelli, μετασχηματίστηκαν στους Premiata Forneria Marconi, όταν το 1970, τα μέλη των τους γνώρισαν τον πολυμουσικό, κυρίως όμως βιολί, Mauro Pagani, μέλος τότε των Dalton. Η είσοδος του Pagani, βοήθησε το συγκρότημα να επεκτείνει τον ήχο του ώστε να περιλαμβάνει βιολί και φλάουτο, προσεταιριζόμενοι το progressive rock, που μόλις είχε αρχίσει να εμφανίζεται και η ποιότητά τους σαν μουσικοί, τους ταίριαζε. Αρχικά έπαιζαν διασκευές, ενώ σκέφτηκαν ότι έπρεπε να αλλάξουν όνομα και με πρόταση του Pagani, κατέληξαν στο Forneria Marconi (που σημαίνει «Αρτοποιείο Marconi»), που προήλθε από την πινακίδα ενός καταστήματος στη μικρή πόλη Chiari, κοντά στην Μπρέσια. Ο παραγωγός δίσκων και φίλος του Pagani, Alessandro Colombini τούς είπε ότι το όνομα δεν ήταν αρκετά δυνατό, οπότε προστέθηκε η λέξη Premiata (βραβευμένο). Στην αρχή δεν τους άρεσε γιατί είχε τρεις λέξεις και ήταν εύκολο να το ξεχάσει κάποιος, αλλά η φιλοσοφία τους έλεγε ότι όσο πιο δύσκολο να θυμηθεί κανείς το όνομα ενός συγκροτήματος, τόσο πιο δύσκολο ήταν να το ξεχάσει και με το χρόνο, κατέληξαν να αποκαλούνται La Premiata αλλά και PFM.
Η ΠΡΩΤΗ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ
To 1971 υπέγραψαν συμβόλαιο με την RCA Records Ιταλίας και κυκλοφόρησαν το πρώτο τους single, Impressioni di settembre»/«La carrozza di Hans, που ήταν το πρώτο ιταλικό τραγούδι με συνθεσάιζερ, με τον Flavio Premoli να κάνει μια επίδειξη των δυνατοτήτων του Minimoog του κατά τη διάρκεια μιας τηλεοπτικής εμφάνισής τους στη RAI. To video είναι θαμπό αλλά έχει καθαρό ήχο. Σας προτείνω να το δείτε γιατί και το τραγούδι είναι μελωδικό και σίγουρα είναι ένα δείγμα της εποχής. Εξ΄άλλου, η ΕΡΤ και ΥΕΝΕΔ, τότε έσβηναν τις εμφανίσεις των δικών μας ασυγκροτημάτων και καλλιτεχνών για να ξανά χρησιμοποιήσουν τις κασέτες.
Έτσι φθάνουμε στον Ιανουάριο του 1972 όπου κυκλοφορούν το πρώτο τους άλμπουμ τους με τίτλο Storia di un minuto, που έφθασε στο Νο1 του ιταλικού chart, κερδίζοντας τον άτυπο τίτλου του πρώτου ιταλικού rock συγκροτήματος που πέτυχε κάτι ανάλογο. Το Storia di un minuto περιείχε τα 2 τραγούδια του πρώτου single τους που διαβάσατε πιο πάνω καθώς και τα διαχρονικά È Festa και Dove... Quando...», που παραμένουν αγαπημένα σε συναυλίες. Λίγους μήνες αργότερα, τον Νοέμβριο του 1972, κυκλοφόρησε το δεύτερο άλμπουμ τους Per un amico, με βελτιωμένο ήχο αλλά ακόμα η αναγνώριση ήταν μακριά. Ποιος το 1972 θα ασχολούνταν με ένα ιταλικό progressive συγκρότημα που τραγουδούσε …ιταλικά. Η αξία του αναγνωρίστηκε αργότερα, με τον ήχο του να είναι κοντά σε αυτόν των Genesis. Τα τραγούδια επαναηχογραφήθηκαν με αγγλικά φωνητικά για το άλμπουμ Photos of Ghosts(1973) που ήταν το πρώτο αγγλόφωνο τους που κυκλοφόρησε στην Αμερική, τον Οκτώβριο του 1973 και ήταν το πρώτο άλμπουμ ιταλικού rock συγκροτήματος που εμφανίστηκε στα αμερικανικά charts (Νο180!). Όπως οι ίδιοι έχουν ομολογήσει σε συνέντευξή τους στο Classic Rock Νο 249, Μάιος 2018, το οφείλουν στον μπασίστα/τραγουδιστή και κιθαρίστα των Emerson, Lake & Palmer, Greg Lake όταν τους άκουσε κατά τη διάρκεια μιας ιταλικής περιοδείας. Ζήτησε να τους ακούσει από μια κασέτα και σύμφωνα με τον ίδιο τον Lake, έμεινε άφωνος από την ποιότητά και τον λυρισμό τους. Έτσι τον Δεκέμβριο του 1972, ο Lake πήγε στην παρουσίαση του Per Un Amico, στη Ρώμη, τζάμαρε μαζί τους στη σκηνή κατά τη διάρκεια του encore τους και λίγους μήνες αργότερα, τούς κανόνισε μια συναυλία στο ABC Theatre, τον χώρο προβών των ELP στο Δυτικό Λονδίνο. Τότε τους πρότεινε να υπογράψουν στη νεοσύστατη δισκογραφική εταιρεία των Emerson, Lake & Palmer, Manticore Records, επαναηχογραφόντας τα 5 κομμάτι του Per Un Amico με στίχους (όχι μεταφράσεις) γραμμένους από τον στιχουργό των King Crimson, Peter Sinfield που έκανε την παραγωγή και μίξη των κομματιών. Το πιο γνωστό τραγούδι από το άλμπουμ, το Celebration που βασίζεται στον ιταλικό χορό ταραντέλα (η πρώτη ηχογράφησή του έγινε το 1971 με τίτλο È festa από το πρώτο άλμπουμ τους).
Το πρόβλημα που αντιμετώπισαν ήταν ο ιδιαίτερα σημαντικός αγγλικός μουσικός που δεν πίστευαν ότι υπάρχει ιταλικό συγκρότημα που μπορεί να παίξει progressive rock, με τόση ευαισθησία και λυρισμό. Οι Premiata Forneria Marconi ήταν ένα εξαιρετικό progressive rock, χωρίς τις υπερβολές που διακατεχόντουσαν τα αγγλικά συγκροτήματα του είδους. Ευτυχώς οι ραδιοφωνικοί παραγωγοί John Peel και Bob Harris, έπαιξαν τα κομμάτια τους στο αγγλικό ραδιόφωνο και κατάφεραν να παίξουν στο Reading festival, μαζί με τους Genesis, Faces, Greenslade, Rory Gallagher κ.α. Έπαιξαν 6 κομμάτια και η εμφάνιση πήρε πολύ καλές κριτικές.
ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ…
Μετά την κυκλοφορία του Photos of Ghosts, ο μπασίστας Giorgio Piazza αποχώρησε κι αντικαταστάθηκε από τον Patrick Djivas, ο οποίος παραμένει ακόμα και σήμερα. Το επόμενο τους άλμπουμ, L'isola di niente το 1974 ήταν και πάλι στα ιταλικά με την Manticore Records να το κυκλοφορεί με αγγλικούς στίχους του Peter Sinfield. Τίτλος του αγγλικού άλμπουμ, The World Became the World(1974) σηματοδοτώντας την τελευταία συνεργασία τους με τον Sinfield, καθώς δεν ήταν ευχαριστημένοι με τους αγγλικούς στίχους του αλλά το άλμπουμ ήταν πολύ καλό. Την ίδια χρονιά, η Manticore τους κλείνει να ανοίξουν τις αμερικάνικες συναυλίες των Little Feat, Beach Boys, Allman Brothers Band, ZZ Top, Peter Frampton, Dave Mason, Santana και Aerosmith, κάτι που έγινε με μεγάλη επιτυχία.
ΤΡΩΓΟΝΤΑΣ ΣΠΑΓΓΕΤΙ
Η περιοδεία στην Αμερική, εγκυμονούσε ένα σοβαρό κίνδυνο για τους Ιταλούς, τα ναρκωτικά, ειδικά όταν περιοδεύεις με συγκροτήματα τύπου Aerosmith. O Djivas προσπαθώντας να διασκεδάσει τον κίνδυνο είχε δηλώσει: «Πολλά από τα συγκροτήματα έπαιρναν ναρκωτικά, αλλά το μεγάλο μας κίνητρο ήταν το φαγητό! Τα συγκροτήματα με τα οποία παίζαμε, συχνά έμεναν στο ίδιο ξενοδοχείο και ερχόντουσαν στο δωμάτιό μας, ελκυόμενα από αυτή την υπέροχη μυρωδιά. Μαγειρεύαμε σπαγγέτι, πίναμε λίγο κρασί και αρχίζαμε όλοι να τραγουδάμε. Οι Aerosmith ερχόντουσαν στο δωμάτιό μας κάθε βράδυ για σπαγγέτι. Ο Steven Tyler τραγουδούσε και γελούσε συνέχεια. Κάναμε μικρά θεατρικά έργα στο δωμάτιό μας, όπου κάναμε μιμήσεις του Elvis Presley και των Sha Na Na, και διασκέδαζαν τόσο πολύ. Τα δύο αδέρφια στην Atlantic Records, ο Ahmet και Nesuhi Ertegun ήταν μεγάλοι εχθροί εκείνη την εποχή και δεν είχαν μιλήσει μεταξύ τους εδώ και χρόνια. Αλλά ένα βράδυ ήλθαν στα δωμάτια μας για να φάνε σπαγγέτι με πλαστικά πιρούνια. Όλα τα κορίτσια περνούσαν από τα δωμάτια μάς και ρωτάγανε "Υπάρχει κάποιο πάρτι εδώ»;
Παρ΄όλη την καλή τους θέληση, έπεσαν θύματα κλοπής λίγο πριν από τη συναυλία με τους Santana στις 25 Ιουλίου στο Θέατρο Paramount στο Σιάτλ, με τα κλεμμένα να είναι μια Gibson Les Paul του 1969 και μια Gibson ES-335 (με τρία μαγνήτες, στα οποία είχε χαραγμένη τη λέξη Altaloma) καθώς και δύο μπάσα. Οι συναυλίες της περιοδείας του 1974 ηχογραφήθηκαν στο Τορόντο του Καναδά (Convocation Hall) στις 22 Αυγούστου και στο Φεστιβάλ Μουσικής Schaeffer στο Central Park της Νέας Υόρκης στις 31 Αυγούστου. Κομμάτια από αυτές τις συναυλίες κυκλοφόρησαν με τίτλο Cook (1975, Νο 154 Αμερική) που ήταν το πρώτο άλμπουμ τους που κυκλοφόρησε στη χώρα μας.
Το άλμπουμ κυκλοφόρησε με διαφορετικό εξώφυλλο και με τίτλο Live in USA. Πάντως η πρόσκλησή τους να παίξουν στη δημοφιλή τηλεοπτική εκπομπή Midnight Special του NBC (Φεβρουάριος 1975) ήταν μεγάλη στιγμή για την καριέρα τους.
Αν και το progressive rock δεν απαιτεί….τραγουδισταράδες, οι PFM σκέφτηκαν να προσθέσουν έναν τραγουδιστή που θα ήξερε πολύ καλά αγγλικά, σε σχέση με τους Franco Mussida και Flavio Premoli που έκαναν ότι μπορούσαν αλλά είχαν την ιταλική προφορά. Οι 2 μουσικοί παρέμειναν στο συγκρότημα (κιθάρα/πλήκτρα αντίστοιχα) και στη θέση του τραγουδιστή προσελήφθη ο Bernardo Lanzetti, πρώην Acqua Fragile. Ο Lanzetti, ήταν φοιτητής, ζούσε στο Austin και τα αγγλικά του ήταν άψογα. Η πρώτη κυκλοφορία των PFM με τον Bernardo Lanzetti ήταν το Chocolate Kings (1975, Νο 20 UK), με τον ήχο τους ελαφρά αλλαγμένο, ίσως πιο rock και με τους στίχους των 5 κομματιών του, γραμμένους εξ αρχής στα αγγλικά. Το άλμπουμ κυκλοφόρησε με διαφορετικό εξώφυλλο από την Manticore στο Ηνωμένο Βασίλειο και από την Asylum Records στις ΗΠΑ.
Η κυκλοφορία του, τούς έδωσε την ευκαιρία για την πρώτη ζωντανή εμφάνιση στο πρόγραμμα In Concert του BBC Radio 1, όπου ερμήνευσαν τη διασκευή τους στο William Tell του Rossini, ενώ εμφανίστηκαν και στην τηλεοπτική εκπομπή του BBC The Old Grey Whistle Test. Ο Mauro Pagani αποχώρησε με το συγκρότημα να ετοιμάζει το επόμενο άλμπουμ του που ήταν το Jet Lag (1977) που είχε στοιχεία Jazz-fusion, που είχε κορυφωθεί εκείνη την εποχή και ήταν το τελευταίο τους άλμπουμ με αγγλικούς στίχους.
Η αποχώρηση του Mauro Pagani, φέρνει στο συγκρότημα τον Gregory Bloch, πρώην μέλος των It's a Beautiful Day, ενώ το 1978 κυκλοφορούν το 8ο άλμπουμ τους με τίτλο Passpartù. Ο ήχος της κιθάρας (ακουστικής και ηλεκτρικής) είναι πιο έντονος, με ρκετά στοιχεία από την ιταλική φολκ και jazzy pop που έπαιζαν οι Steely Dan. Το Passpartu ήταν το τελευταίο άλμπουμ στο οποίο συμμετείχε ο Lanzetti.
Ακολούθησαν δύο άλμπουμ κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα In Concerto - Arrangiamenti PFM (1979) και In Concerto - Arrangiamenti PFM, Vol. 2 (1980), κάνοντας επιτυχία και στη χώρα τους με τον Flavio Premoli(πλήκτρα) να αποχωρεί για να ασχοληθεί γράφοντας και παίζοντας μουσική για ιταλικές ταινίες και τηλεόραση. Στη σύνθεση προστέθηκε ο πολυοργανίστας Lucio Fabbri ( βιολί, πλήκτρα και ρυθμική κιθάρα) με τους PFM να ηχογραφούν τα άλμπουμ Suonare Suonare (1980), Performance (1981), Come ti va in riva alla città (1981) και PFM? PFM! (1984). Το συγκρότημα σταμάτησε να εμφανίζονται το 1987, χωρίς να έχουν χωρίσει επίσημα.
Το 1997, έχουμε μια επανασύνδεση των Flavio Premoli με τους DiCioccio, Djivas κααι Mussida, κυκλοφορόντας το άλμπουμ Ulisse, που τους ξανά έβαλε στο χάρτη. Όπως λέει κι ο τίτλος του, το Ulisse περιλαμβάνει τραγούδια βασισμένα στις ιστορίες του Οδύσσειας του Ομήρου, με τη συμβολή του γνωστού Ιταλού στιχουργού Vincenzo Incenzo. Η sold-out ιταλική περιοδεία του 1987 σφραγίστηκε με την κυκλοφορία του 2πλού www.pfmpfm.it (1998) για να ακολουθήσει το Serendipity (2001) που ήταν καινούργια τραγούδια στα ιταλικά. Η κυκλοφορία του Live in Japan 2002 (CD/DVD), περιέχει δύο νέα κομμάτια στούντιο, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας με τον Peter Hammill, που έγραψε στίχους και τραγουδάει στο Sea of Memory.
Έχοντας απομείνει μόνο ο DiCioccio από το αρχικό σχήμα, το συγκρότημα κυκλοφορεί το Emotional Tattoos(2017), στα ιταλικά και αγγλικά για να ακολουθήσει I Dreamed of Electric Sheep - Ho sognato pecore elettriche(2021) με κεντρικό θέμα των στίχων, την επιστημονική φαντασία και καλεσμένους τους Ian Anderson φλάουτο και Steve Hackett κιθάρα.
ΕΝ ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΙ
Όταν Keith Emerson άκουσε το Four Holes In The Ground (από το The World Became the World), τούς είπε ότι είναι «ένα από τα σπουδαιότερα prog τραγούδια που έχουν γραφτεί ποτέ». Εκείνο που κατάφεραν οι χαρισματικοί μουσικοί ήταν να παντρέψουν την ιταλική κουλτούρα, μέσα από το rock. Κι αυτό το καταλαβαίνεις μόνο αν ακούσεις προσεκτικά τα 7 πρώτα άλμπουμ τους.
Η δισκογραφία τους περιλαμβάνει 20 studio άλμπουμ γι αυτό κι έχω ξεχωρίσει τα πιο σημαντικά. Επίσης, έχουν 15 live άλμπουμ, έχοντας ξεχωρίσει 3.
ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΗ ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ
Storia di un minuto (1972)
Per un amico (1972)
Photos of Ghosts (1973)
L'isola di niente (1974)
Live in USA (1974, also known as Cook)
The World Became the World (1974)
Chocolate Kings (1975)
Jet Lag (1977)
Passpartù (1978)
In Concerto - Arrangiamenti PFM (1979)
Suonare Suonare (1980)
Come ti va in riva alla città (1981)
Live in Roma guest Ian Anderson (2012)
PFM in Classic – Da Mozart a Celebration (2013)
Dreamed of Electric Sheep - Ho sognato pecore elettriche (2021)
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΡΙΧΑΡΔΟΣ
6/7/26
Δημοσίευση σχολίου