ROCK INCIDENT 2. Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΛΟΓΑΡΙΔΗΣ ΜΗΝΥΕΙ ΤΟΝ ΒΑΓΓΕΛΗ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΩΔΙΑ ΤΟΥ CHARIOTS OF FIRE



Στο σημερινό Rock Incident θα θυμηθούμε ένα σοβαρό περιστατικό από τη δεκαετία του ’80 που αφορά δύο σπουδαίους Έλληνες μουσικούς. Τον Βαγγέλη Παπαθανασίου και τον Σταύρο Λογαρίδη. Η μεγάλη επιτυχία του Βαγγέλη με το Chariot of Fire κι η βράβευσή του με Oscar τον έφερε ενώπιον του δικαστηρίου με μήνυση από τον Λογαρίδη με την κατηγορία ότι η μουσική του Βαγγέλη ήταν κλεμμένη από τη μουσική που έγραψε ο μηνυτής για την ταινία «Μενεξεδένια Πολιτεία». Αλλά ας δούμε πως εξελίχθηκε η ιστορία από την αρχή.
To 1981 κυκλοφόρησε το soundtrack της ταινίας Chariots of Fire σε μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου. Το άλμπουμ, αν κι ορχηστρικό, γνώρισε τεράστια εμπορική επιτυχία φθάνοντας στο Νο1 του αμερικάνικου chart και στο Νο 5 του βρετανικού, ενώ το single πήγε κι αυτό στο Νο 1 του αμερικάνικου chart μικρών δίσκων, πράγμα σπάνιο για ορχηστρικό κομμάτι. Η ταινία προβλήθηκε στην Ελλάδα με τίτλο «Οι Δρόμοι Της Φωτιάς» (σε σκηνοθεσία του Hugh Hudson) και αναφέρεται στην άμιλλα και το ολυμπιακό ιδεώδες μέσα από την πραγματική ιστορία των Eric Liddell και Harold Abrahams στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1924..



Ο Παπαθανασίου συνάντησε τον παραγωγό ταινιών David Puttnam και το σκηνοθέτη Alan Parker, ’ ένα party στο σπίτι του σκηνοθέτη Hugh Hudson. Ο Βαγγέλης γνώριζε τους Puttnam και Alan Parker από το 1978, όταν ο πρώτος του είχε προτείνει να γράψει τη μουσική για την ταινία του Parker, Midnight Express, αλλά είχε αρνηθεί γιατί ήταν κουρασμένος. Για την ιστορία τη μουσική της ταινίας, ανέλαβε ο Giorgio Moroder, ο οποίος κέρδισε και το Oscar! Τότε ο Hudson και ο Puttnam του είπαν ότι ετοίμαζαν μια καινούργια ταινία και θα ήταν μια καλή ευκαιρία να συνεργαστούν. Το καλοκαίρι του 1981 ο Hudson συμφώνησε με τον Βαγγέλη να γράψει τη μουσική για την ταινία Chariots of Fire. Μάλιστα η αρχική επιλογή του σκηνοθέτη Hugh Hudson, ήταν να χρησιμοποιήσει ένα παλαιότερο κομμάτι του Παπαθανασίου, το «L’ Enfant», που είχε γράψει για την ταινία του Frédéric Rossif «Opéra Sauvage» (1979). Ο σκηνοθέτης είχε εντυπωσιαστεί από το θέμα και πίστευε ότι ταίριαζε απόλυτα στη νέα του ταινία. Ο Παπαθανασίου παρουσίασε στον σκηνοθέτη και τον παραγωγό την τελευταία στιγμή λέγοντάς τους ότι αν τους αρέσει μπορούν να το χρησιμοποιήσουν κι αν όχι μπορούν να χρησιμοποιήσουν το παλιό! Ο Hudson ενθουσιάστηκε από την καινούργια σύνθεση που του παρουσίασε ο Βαγγέλης και τη  χρησιμοποίησε στην εναρκτήρια σκηνή της ταινίας αλλά και στο τέλος ενώ το «L’ Enfant» χρησιμοποιήθηκε σε άλλη σκηνή της ταινίας! Η ταινία ήταν υποψήφια για 7 βραβεία Oscar και κέρδισε τα τέσσερα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Καλύτερης Ταινίας και της Καλύτερης Μουσικής για τον Βαγγέλη. Το βράδυ της απονομής, ο συνθέτης δεν ήταν στην αίθουσα και δεν παρέλαβε το βραβείο γιατί όπως είπε «κοιμόμουν σπίτι μου».

Το παράδοξο είναι ότι ο Βαγγέλης έγραψε τη μουσική για ολόκληρη την ταινία και σίγουρα είναι μια σπάνια περίπτωση, που συνθέτης χρησιμοποιεί μουσική εκτός εποχής (με συνθεσάιζερ) για μία ταινία που εξελίσσεται τη δεκαετία του 1920.
Το επίσης σπάνιο κι αν θέλετε απίθανο, είναι ότι το single όταν πρωτοκυκλοφόρησε είχε τίτλο «Titles», όπως αναφέρεται και στο άλμπουμ. Μ’ αυτόν τον τίτλο, το τραγούδι μπήκε τον Δεκέμβριο του 1981 στο Νο 94 του Billboard chart των μικρών δίσκων. Η δισκογραφική εταιρεία βλέποντας την επιτυχία της ταινίας αλλά και τη δυναμική του κομματιού, για να το κάνει πιο προσιτό κι αναγνωρίσιμο στο κοινό, του αλλάζει (!) τίτλο και το επανακυκλοφορεί σαν «Chariots Of Fire» και πήγε Νο1! Ο χρυσόδετος κι ασήκωτος τόμος της ιστορίας του rock μας θυμίζει ότι ο  ίδιος τίτλος (Chariots of Fire) χρησιμοποιήθηκε και στην επανακυκλοφορία του σε CD single το 1989). Μάλιστα το single έριξε από την κορυφή το «I Love Rock ‘n’ Roll» των Joan Jett and the Blackhearts και ανέβηκε στο Νο 1 των Η.Π.Α. για μία εβδομάδα, παραμένοντας μέχρι σήμερα το μοναδικό κομμάτι που ανέβηκε στην κορυφή των αμερικάνικων charts από Έλληνα καλλιτέχνη. Η επιλογή του κομματιού αποτελεί φωτεινό παράδειγμα λάθους στην παγκόσμια δισκογραφία, αφού οι αμερικάνοι executives της δισκογραφικής εταιρείας δεν πίστευαν ότι θα κάνει την παραμικρή επιτυχία!
Ο Σταύρος Λογαρίδης μας συστήθηκε μέσω των Poll και ξεχώρισε με την ευαίσθητη αγγελική φωνή του. Μετά την κυκλοφορία δύο άλμπουμ του ε-ξ-α-ι-ρ-ε-τ-ι-κ-ο-υ συγκροτήματος, σχημάτισε τους ‘Ακρίτας’ (διάβασε εδώ)με τους οποίους κυκλοφόρησε ένα και μοναδικό άλμπουμ, πραγματικό διαμάντι στη σύγχρονη progressive μουσική. Μετά τη διάλυση των Ακρίτας, συνέχισε προσωπική καριέρα ηχογραφώντας πολλά άλμπουμ μεταξύ αυτών και μουσικές για ταινίες και τηλεοπτικές σειρές. Το 1985 ηχογραφεί ένα άλμπουμ στο Λονδίνο με την KPM, το Alchemy που έχει μόνο ορχηστρική μουσική μεταξύ των οποίων είναι και το επίμαχο κομμάτι της διένεξής του με τον Βαγγέλη, το «Μενεξεδένια Πολιτεία» Στο άλμπουμ εμφανίζεται ως “The city of violets” κι αποτέλεσε τη μουσική του σήριαλ «Μενεξεδένια Πολιτεία» (σκηνοθεσία Κώστα Φέρρη, που προβλήθηκε στην ΕΡΤ την περίοδο 1975-76, έξι χρόνια πριν την κυκλοφορία του Chariots of Fire).
Αν κι ο Λογαρίδης είναι τραγουδιστής και μάλιστα με πολύ χαρακτηριστική κι ευαίσθητη φωνή, το ύφος των συνθέσεων Alchemy βασίζεται στα πλήκτρα, (όπως και το Chariots of Fire). O Λογαρίδης μήνυσε τον Βαγγέλη για κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας κι η υπόθεση οδηγήθηκε στα αγγλικά δικαστήρια με τον Βαγγέλη να φέρνει μηχανήματα στην δικαστική αίθουσα (πλήκτρα/ενισχυτές/μείκτη) για να καταδείξει το αυτοσχεδιαστικό ύφος της σύνθεσης αλλά και το πώς συνθέτει. Η δίκη διήρκεσε 30 ημέρες και τελικά το δικαστήριο δικαίωσε τον Βαγγέλη με το σκεπτικό ότι "αν και δεν ήταν απίθανο να έχει ακούσει το κομμάτι του Λογαρίδη κανείς δεν μπορεί να αποδείξει αν το αντέγραψε συνειδητά ή ασυνείδητα". Η απόφαση, κατ' εξαίρεση του βρετανικού δικαίου, άφηνε περιθώρια στον Λογαρίδη να ασκήσει έφεση αλλά εκείνος προτίμησε να σταματήσει εκεί την υπόθεση και να μην κάνει τίποτε άλλο.
Για την ιστορία, μόνο στην Αμερική το άλμπουμ Chariots of Fire έχει πουλήσει περισσότερα από 3.000.000 αντίτυπα, καταλαβαίνεται λοιπόν τι θα σήμαινε οικονομικά μια θετική δικαστική απόφαση για τον Λογαρίδη.
Και τα δύο κομμάτια παρατίθενται για να τα ακούσετε και να βγάλτε τη δική σας απόφαση.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΡΙΧΑΡΔΟΣ



Share on Google Plus
    ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΜΕΣΩ BLOGGER
    ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΜΕΣΩ FACEBOOK

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

contact form

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *