ΓΙΑΤΙ Ο FRANK ZAPPA ΤΙΜΑΤΑΙ ΣΑΝ ΗΡΩΑΣ ΣΤΗΝ ΤΣΕΧΙΑ

 

Αν και η μουσική του Frank Zappa καθόρισε τον ήχο της αμερικανικής αντικουλτούρας, ο ίδιος απέκτησε φανατικό κοινό σε όλο τον κόσμο, με τη μουσική του να φτάνει και σε ακροατές οι οποίοι δεν είχαν καν πρόσβαση στη μουσική του και πιθανότατα να μην είχαν δει φωτογραφία του. Κάτι τέτοιο συνέβη με τους Τσεχοσλοβάκους με πρωταγωνιστή τον Václav Havel, συγγραφέα, ποιητή, θεατρικό συγγραφέα και τελευταίο πρόεδρο της Τσεχοσλοβακίας το 1989, πριν από τη διάλυσή της και τη δημιουργία της Τσεχικής Δημοκρατίας.
Ωστόσο, η ενασχόλησή του με τις τέχνες προηγήθηκε της πολιτικής του σταδιοδρομίας, ενώ από τα τέλη της δεκαετίας του 1960, στον απόηχο της εισβολής των δυνάμεων του Συμφώνου της Βαρσοβίας στην Τσεχοσλοβακία και της καταστολής της Άνοιξης της Πράγας, ο Havel είχε αναπτύξει έντονη πολιτική δράση, συμμετέχοντας στην παράνομη διακίνηση των θεατρικών του έργων για να φθάσει στη δημιουργία της «Χάρτα 77» (Charter 77), μια πρωτοβουλία πολιτών που έφερε το ίδιο όνομα. Ο Havel συμμετείχε στην πρωτοβουλία αυτή, η οποία υποκινήθηκε εν μέρει από τη σύλληψη μελών του συγκροτήματος The Plastic People of the Universe, ενός rock ροκ συγκροτήματος από την Πράγα, τον Μάρτιο του 1976.

Όσοι συμμετείχαν στη «Χάρτα 77» συνελήφθησαν, φυλακίστηκαν και υπέστησαν βιαιοπραγίες, ενώ τα μέλη των  Plastic People of the Universe παρέμειναν φυλακή για οκτώ μήνες προτού τελικά αφεθούν ελεύθεροι. Η πτώση των κουμμουνιστικών καθεστώτων, έφερε τον Havel στην προεδρία, με τον ίδιο να προβαίνει σε μια ασυνήθιστη κίνηση, προσκαλώντας τον Frank Zappa να επισκεφθεί την Τσεχοσλοβακία. Έως τότε, ο Αμερικάνος μουσικός ήταν σχετικά γνωστός στην underground μουσική σκηνή της Κεντρικής Ευρώπης και οι δίσκοι του εισάγονταν συχνά στη χώρα λαθραία στις πρώην κομουνιστικές χώρες. Το τραγούδι του με τους Mothers of Invention, Plastic People(1967), είχε γίνει ύμνος του κινήματος των αντιφρονοντών και προφανώς το συγκρότημα The Plastic People of the Universe είχε πάρει το όνομά του από αυτό.

«Δεν είχα ιδέα ότι το συγκεκριμένο τραγούδι είχε τέτοιο αντίκτυπο εκεί», δήλωσε ο Zappa στο περιοδικό Pulse! το 1993. «Εκείνη την εποχή κάναμε πολλές περιοδείες στην Ευρώπη και ορισμένοι Τσέχοι είχαν περάσει τα αυστριακά σύνορα για να παρακολουθήσουν τη συναυλία μας στη Βιέννη. Μίλησα μαζί τους μετά την παράσταση και μου είπαν ότι το Plastic People ήταν η αιτία για τη δημιουργία ενός ολόκληρου κινήματος αντιφρονούντων εντός της Τσεχοσλοβακίας αλλά δεν μπορούσα να φανταστώ το μέγεθος της επιρροής».



Ο Havel κάλεσε τον Frank Zappa να επισκεφτεί την Πράγα, όπου προς μεγάλη έκπληξη του βρέθηκε μπροστά σε ένα πλήθος 5.000 ανθρώπων για να τον υποδεχτούν στο αεροδρόμιο! «Ποτέ άλλοτε, στα 25 χρόνια της πορείας μου στο rock’n’roll δεν έχω αντικρίσει κάτι τέτοιο» δήλωσε.
 αργότερα.

Στις δηλώσεις του στους δημοσιογράφους στο αεροδρόμιο, είπε: «Νιώθω τόσο κουρασμένος αλλά και τόσο χαρούμενος που βρίσκομαι στην Πράγα.... Στοιχηματίζω όμως ότι δεν νιώθω τόσο χαρούμενος όσο εσείς που αποκτήσατε μια ολοκαίνουργια χώρα. Σας συγχαίρω για την πολιτική σας επιτυχία και ελπίζω ότι όλα θα παραμείνουν ήρεμα και ευημερούντα εδώ». Ο πρόεδρος και ο Αμερικάνος μουσικός, συναντήθηκαν στο Κάστρο της Πράγας, όπου ο Havel τού πρότεινε να ενταχθεί στην κυβέρνησή του, ως Ειδικό Πρέσβη της Τσεχοσλοβακίας στη Δύση για θέματα εμπορίου, πολιτισμού και τουρισμού — έναν ρόλο που ουσιαστικά θα ήταν συμβουλευτικός. Ο Zappa αποδέχθηκε την πρόταση του Havel και υπέγραψε σχετική επιστολή συμφωνίας. Λίγες εβδομάδες αργότερα, η ανάληψη της θέσης του Zappa στην κυβέρνηση του Havel εμποδίστηκε από τον τότε Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, James Baker III, ο οποίος είχε ιστορικό αντιπαράθεσης με τον μουσικό, με τη σύζυγό του, Susan, να είναι μία από τις τέσσερις «Συζύγους της Ουάσιγκτον» (Washington Wives) που είχαν ιδρύσει το Parents Music Resource Centre (PMRC), τη γνωστή διακομματική επιτροπή που υποστήριζε την ενίσχυση του γονικού ελέγχου και την επιβολή ευρείας κλίμακας λογοκρισίας στην πρόσβαση των παιδιών σε μουσική που θεωρούνταν ακατάλληλη ή προκλητική, με τον  Zappa να έχει εκφράσει έντονα την αντίθεσή του σε αυτή την πρωτοβουλία.

Ο Baker φρόντισε ώστε να ακυρωθεί ο διορισμός του Zappa και ο εκπρόσωπος Τύπου του Havel, Michael Zantovsky, εξέδωσε ανακοίνωση δηλώνοντας: «Συμπαθούμε τον Frank Zappa, αλλά δεν είναι εξουσιοδοτημένος να διαπραγματεύεται εμπορικές συμφωνίες με την κυβέρνησή μας». Παρά ταύτα, η φιλία μεταξύ Zappa και Havel διατηρήθηκε —με τον πρώτο να μοιράζεται ιδέες που πίστευε ότι θα τόνωναν τον τουρισμό στην Τσεχοσλοβακία— ενώ η μουσική του παρέμεινε αγαπητή στη χώρα.

«Έχω μεγάλο και αφοσιωμένο κοινό στο εξωτερικό, αλλά πολλοί άνθρωποι σε αυτή τη χώρα δεν γνωρίζουν καν ότι εξακολουθώ να υπάρχω», δήλωσε ο Zappa στην ίδια συνέντευξή του στο περιοδικό Pulse. «Πιστεύω ότι αυτό ίσως οφείλεται στους Ρεπουμπλικάνους, οι οποίοι ουδέποτε ενθουσιάστηκαν με την ύπαρξή μου». Για την ιστορία, ο Havel, διετέλεσε ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της χώρας έως το 2003.


ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΡΙΧΑΡΔΟΣ

11/8/26


Share on Google Plus

About Αλέξανδρος Ριχάρδος

    Blogger Comment

Δημοσίευση σχολίου